Volkswagen Magazine

LIVE SMARTER

Bye-bye, Bulli!

Για 56 χρόνια κατασκευαζόταν στη Βραζιλία η 2η γενιά του Transporter (T2), γνωστό ως Bulli. Τα τελευταία αυτοκίνητα T2 «Last Edition» βγήκαν από την γραμμή παραγωγής και είναικαιρός για μια αποχαιρετιστήρια εκδρομή στην Ilhabela, το «όμορφο νησί» της Βραζιλίας. Ένα σαββατοκύριακο για πατέρα και γιο στον παράδεισο.

Κείμενο Karen Naundorf
Φωτογραφίες Lianne Milton

Ο Paulo Borges δε δίστασε στιγμή, όταν του τηλεφώνησαν από τη Volkswagen για το αν ήθελε να δοκιμάσει το Bulli «Last Edition», φρέσκο από το εργοστάσιο: «Την άλλη βδομάδα; Για δύο ημέρες; Εννοείται!»

Ο Borges (48) είναι φαν του Bulli από τότε που θυμάται τον εαυτό του. Έμαθε να οδηγεί όταν ήταν εννιά χρονών. Εννοείται με ένα Bulli. Κρυφά σε μια πάροδο, τότε τα πόδια του μόλις που έφταναν τα πετάλια. Σήμερα είναι μέλος του βραζιλιάνικου Bulli FanClub και περήφανος κάτοχος 21 μοντέλων του μικρού λεωφορείου, τα οποία φυλάσσονται σε διάφορα γκαράζ. Το πιο παλιό είναι του ’53, ενώ το πολυτελέστερο κατασκευάστηκε για τους Παναμερικανικούς Αγώνες του 2007 στο Ρίο, ειδικά εξοπλισμένο με κλιματισμό. Ο Borges έχει συγκεντρώσει με πολύ κόπο τα «Kombi» του, όπως λένε οι βραζιλιάνοι τα Bulli. Τα περισσότερα είναι από πλειστηριασμούς στην ενδοχώρα της Βραζιλίας, όπου τα αυτοκίνητα είναι ακόμη και μετά από χρόνια σε καλή κατάσταση, γιατί δεν πλήττονται από το υγρό αλμυρό κλίμα των ακτών, όπως συμβαίνει στο Ρίο ντε Τζανέιρο, τη Φορταλέζα ή το Ρεσίφε. Ή την Ilhabela, το απόλυτα παραδεισένιο νησί της Βραζιλίας.

Για 56 ολόκληρα χρόνια χωρίς διακοπή κατασκευαζόταν στη Βραζιλία το T2. Τώρα έφτασε το τέλος. Το αμάξωμα έπρεπε να διαφοροποιηθεί δραστικά για να πληροί τις νέες νομοθετικές διατάξεις – ABS και αερόσακοι για τα νέα αυτοκίνητα που παράγονται στη Βραζιλία. Το Bulli είναι το αγαπημένο όχημα πολλών Βραζιλιάνων που το χρησιμοποιούν ακριβώς έτσι όπως σχεδιάστηκε, όταν το 1950 συναρμολογήθηκε στη Γερμανία το πρώτο T1: ως Kombi, δηλαδή με δύο λειτουργίες. Τις εργάσιμες: για τη δουλειά. Το σαββατοκύριακο: οικογενειακό αυτοκίνητο για εκδρομές και ταξίδια αναψυχής.

Το «Last Edition» είναι ένα συλλεκτικό κομμάτι που ο Paulo Borges ευχαρίστως θα είχε στην κατοχή του. Κι όμως ειδικά τώρα που τα τελευταία λεωφορειάκια T2 παράγονται στο εργοστάσιο της Volkswagen στο São Bernardo do Campo, κοντά στο Σάο Πάολο, λίγα μόλις χιλιόμετρα από το σπίτι του, δεν μπορεί να το αγοράσει. Το έχει υποσχεθεί στη γυναίκα του: όχι άλλα αμάξια, όχι άλλα Bulli. Λόγος τιμής! Έτσι ένα αποχαιρετιστήριο ταξίδι στο «όμορφο νησί» της Βραζιλίας είναι ένα πολύ ευπρόσδεκτο δώρο γι' αυτόν και τον πεντάχρονο γιο του Joaquín, επίσης φαν του Βulli. «Πολλοί συλλέκτες δεν καταφέρνουν να μεταδώσουν τον ενθουσιασμό τους στα παιδιά τους», λέει ο Borges και χαίρεται που γι'αυτόν είναι διαφορετικά.

«Κλείσε τα μάτια», φωνάζει ο μπαμπάς. Το Bulli είναι έτοιμο μπροστά στο εργοστάσιο της Volkswagen και τονJoaquín περιμένει μία μεγάλη έκπληξη. «Ένα, δύο, τώρα άνοιξέ τα!». «Ουάου!», ο Joaquín τρέχει γύρω από το αμάξι και χαϊδεύει με τα δάχτυλα το γαλάζιο βερνίκι. Μετά πηδάει από την πλαϊνή πόρτα στο πίσω κάθισμα, σκαρφαλώνει στη θέση του οδηγού και ακουμπάει τα χέρια στο τιμόνι: «Ακριβώς ένα τέτοιο θέλω, μπαμπά!». Μετά περνά πάνω από τις δύο σειρές των καθισμάτων με λευκές και μπλε ρίγες στο χώρο φόρτωσης και τακτοποιεί τις αποσκευές: η παιδική σανίδα σερφινγκ κάτω, οι τσάντες από πάνω κι η μπάλα κάτω από το κάθισμα.

Έκπληξη! Λίγο πριν την αναχώρηση ο Paulo δείχνει στο γιο του με τι αυτοκίνητο θα ταξιδέψουν στο ονειρεμένο νησί.

„Last Edition“

Στο τέλος των 56 χρόνων παραγωγής του T2 στη Βραζιλία η Volkswagen βγάζει το «Last Edition» σε περιορισμένο αριθμό 1.200 αυτοκινήτων – το καθένα με δική του πινακίδα και design του ’60 με δίχρωμη εμφάνιση, ελαστικά με λευκό πλευρικό τοίχωμα, ταπετσαρίες από βινύλιο και κουρτίνες από ύφασμα.

Η μεγαλύτερη αναγνώριση της σύγχρονης εποχής στο τελευταίο Τ2 είναι το σύστημα ήχου με MP3 και σύνδεση USB. Εκτός από τον κινητήρα Total Flex 1,4 λίτρων (78PS) η τεχνολογία του παραμένει, ως επί το πλείστον, ίδια με το 1967.

Έναρξη βίντεο

» Πολλοί συλλέκτες δεν καταφέρνουν να μεταδώσουν τον ενθουσιασμό τους στα παιδιά τους. «

Ο Paulo Borges χαίρεται που γι’ αυτόν και για το γιο τουείναι διαφορετικά με το Τ2.

Αυτό που αρέσει πολύ του Joaquín στο «LastEdition» είναι τα πλευρικά παράθυρα και ο χώρος αποσκευών που είναι αρκετά μεγάλος για τη σανίδα του.

Το ταξίδι στην Ilhabela, 200 χιλιόμετρα ανατολικά του Σάο Πάολο, είναι το πρώτο που κάνουν μαζί πατέρας και γιος. Η πρώτη φορά που ταξιδεύουν χωρίς τη μητέρα· είναι έγκυος στον τέταρτο μήνα και χρειάζεται ηρεμία. Ο Joaquín έχει μια φωτογραφία της μαζί. Μόλις το Bulli βγαίνει στον αυτοκινητόδρομο – ο κινητήρας Flex παίρνει βενζίνη ή αιθανόλη – ο Joaquín τηλεφωνεί στη μαμά του: «Καθόμαστε στο Κombi! Είναι μπλε με λευκή οροφή,έχει μπλε κουρτίνες, όχι μόνο στα πλάγια, αλλά και πίσω!». Το υπόλοιπο της ημέρας είναι μια ευτυχισμένη εξόρμηση πατέρα και γιου στην εξοχή. Τραγουδούν το «A Marcha da Kombi», το εμβατήριο του Bulli. Οι στίχοι λένε γιαένα αμάξι που είναι τόσο έξυπνο καιδουλεύει μόνο του στην αγορά, χωρίς οδηγό, γιατί δεν τον χρειάζεται. Καμιά φορά εξαφανίζεται και ξεγελά τους ιδιοκτήτες του. Ο Joaquín γνωρίζει απέξω την πρώτη στροφή. Μετά παίζουν «Vejo, vejo», στα ελληνικά «βλέπω κάτι που δε βλέπεις». Ο μπαμπάς Paulo απαριθμεί όλες τις λεπτομέρειες του Kombi: τα γαλάζια ριγέ καθίσματα, τον μαύρο μηχανισμό ρύθμισης παραθύρων, την κόκκινη βελόνα του ταχύμετρου. Ο Joaquín διαλέγει κίτρινες ή πράσινες πινακίδες, σκεπές σπιτιών, πάγκους με μπανάνες στην άκρη του δρόμου. Ή ένα συγκεκριμένο δέντρο που φυσικά έχουν ήδη περάσει από ώραόταν ο μπαμπάς αρχίζει να μαντεύει. Ο Joaquín κερδίζει πάντα.

Ένα φέρι μποτ συνδέει την Ilhabela με την ηπειρωτική Βραζιλία που απέχει έξι χιλιόμετρα.
Στο δρόμο για το νησί – γνωστό για τις παραλίες, το σερφινγκ και την κατάδυση – ο Paulo και ο Joaquín απολαμβάνουν ένα φρέσκο χυμό καρύδας.

Πριν από το ταξίδι ο Paulo Borges το είχε δηλώσει: Ο κόσμος στο δρόμο θα κοιτάζει και θα χαζεύει το ξεχωριστό μοντέλο Bulli. Αυτό ακουγόταν σαν υπερβολή ενός φαν. Όμως πράγματι σε κάθε εργοτάξιο ένας εργάτης σήκωνε το κεφάλι. Στην πρώτη στάση κιόλας πλησιάζει τον Borges ο ιδιοκτήτης μιας καντίνας και ξεκινάει μία συζήτηση μεταξύ ειδικών. Τις επόμενες δύο μέρες δεν γίνεται καμία στάση χωρίς κουβέντα για το Bulli. Ακόμη και η αστυνομία σταματάει σε ένα παρκινγκ δίπλα στον Borges και το γιο του. Και ρωτάει αν το «Last Edition» θα είναι πράγματι το τελευταίο Bulli.

Η απάντηση είναι: Δυστυχώς, ναι. Το τελευταίο T2 κατασκευάστηκε το Δεκέμβριο. Η παραγωγή του γινόταν επί 56 χρόνια, όπως στην αρχή, χωρίς ρομπότ· ακόμη και το ψέκασμα της βαφής στο τέλος γινόταν με το χέρι.

Είναι το τέλος μιας εποχής, ενός τετράτροχου μύθου. Το πρωτότυπο του Bulli πέρασε στις 8 Μαΐου 1950 σε μαζική παραγωγή. Σχεδιασμένο ως αξιόπιστο φορτηγάκι, το Transporter έγινε μία από τις κινητήριες δυνάμεις του γερμανικού οικονομικού θαύματος κι ένα από τα πιο επιτυχημένα αυτοκίνητα. Το Τ1 μπορούσε να μεταφέρει οχτώ άτομα, είχε ισχύ 25 PS, και δε χρειαζόταν πολύ περισσότερο χώρο από ένα σκαραβαίο στο δρόμο. Το παρμπρίζ αποτελούνταν από δύο μέρη «έτσι ώστε ο οδηγός να κολλάει πάντα το πρόσωπο στο τζάμι όταν οδηγεί», λέει ο Borges, που έχει ένα δικό του T1 φυλαγμένο σε γκαράζ.

Κατά τη διάρκεια του διήμερου ταξιδιού φανερώνεται ολόκληρη η ποικιλομορφία της Ilhabela. Το νησί έχει 368 καταρράκτες και μία πυκνή, πλούσια σε είδη βλάστηση.

Πυροσβεστική, αστυνομία, μανάβηδες, εργάτες – το ευκίνητο Transporter αναδεικνύεται αμέσως ως το αγαπημένο όλων των κλάδων. «Το τέλειο χρήσιμο ζώο. Υπομονετικό σαν ένα γαϊδουράκι στη Σαρδηνία», γράφει η γνωστή γερμανική εφημερίδα «Frankfurter Allgemeine Zeitung».

Ό,τι είναι αγαπητό, αποκτά συχνά παρατσούκλι. Στο Bulli ενώθηκαν οι λέξεις Bus και Lieferwagen:Buli. Λογικό, έλειπε ένα L. Στην Πορτογαλία το βάφτισαν Pão-de-Forma, γιατί θύμιζε ψωμί φόρμας. Στη Φινλανδία Junakeula – μπροστινή πλευρά τρένου. Και στα αγγλικά SplitWindow, Splitty, HippieMobile κι η λίστα συνεχίζεται.


1,8 εκατομμύρια Transporter έχουν ήδη κατασκευαστεί, από τότε που κυκλοφόρησε το Τ2 το 1967. Το νέο μοντέλο είναι 20 εκατοστά μακρύτερο, ο κινητήρας με 47 PS φτάνει τα 110 km/h, το παρμπρίζ δεν είναι πλέον χωρισμένο, ο οδηγός βλέπει καλύτερα. Μία μεγάλη επιτυχία ακόμη και για εναλλακτικούς τύπους που γυρίζουν τον κόσμο με το Bulli. Γαϊδουράκι για φορτία και σύμβολο ελευθερίας, απλό και εντυπωσιακό – το Bulli συνδυάζει και τα δύο. Τις επόμενες δεκαετίες το Transporter θα εξελιχθεί σε σύγχρονο βαν, σε μίνι λεωφορείο. Ωστόσο το T2 παραμένει καλτ, όπως για τον Paulo Borges: «La Kombi», γι'αυτόν είναι σαν«μία γυναίκα που μπορεί να ερωτεύεται κανείς ξανά και ξανά απ’ την αρχή».

Περίπου 15 λεπτά διαρκεί η διαδρομή με το φέρι μποτ, κι έπειτα το Bulli κυλάει στους στενούς δρόμους της Ilhabela. Κοκοφοίνικες, λευκές αμμουδιές, διάφανο νερό που μπορείς να βλέπεις τα ψάρια στον βυθό της θάλασσας ακόμα κι όταν κολυμπάς χωρίς γυαλιά. Μόνο μια ατέλεια έχει η ομορφιά του παραδείσου: τα Borrachudos, τεράστιες μαύρες μύγες που προκαλούν οδυνηρά τσιμπήματα. Γι'αυτό οι βραζιλιάνοι όταν ακούνε Ilhabela, λένε: «Τέ-λει-α! Αλλά πάρε και αντικουνουπικό μαζί!»


Ενώ πατέρας και γιος κολυμπούν και παίζουν ποδόσφαιρο, το Kombi περιμένει στην αμμουδιά. Ο ήλιος δύει και βυθίζει την παραλία και τους φοίνικες σε ένα απίστευτο γκριζογάλανο χρώμα. Ο Βorges ανάβει τα φώτα στάθμευσης. Το οικείο, γλυκό πρόσωπο του Bulli με τα στρογγυλά μάτια φαίνεται τώρα ακόμα πιο καθαρά. Όταν ανάβει το φλας, τα μάτια αποκτούν πορτοκαλί βλεφαρίδες. Την επόμενη μέρα στο φέρι μποτ, ο Paulo φωτογραφίζει όλες τις λεπτομέρειες: καθίσματα, πατάκια, κουρτίνες. Ναι, θα κρατήσει την υπόσχεσή του και δε θα αγοράσει το «LastEdition». Όμως για ένα είναι σίγουρος: Το T2 του 2008 που τώρα ανακαινίζει, θα έχει ακριβώς τηνίδια εσωτερική εμφάνιση με το τελευταίο T2.

» Μία γυναίκα που μπορεί να ερωτεύεται κανείς ξανά και ξανά απ’ την αρχή. «

Ο Paulo Borges διατυπώνει τη γοητεία του Bulli.

Αντίο! Πριν αποχαιρετήσουν το «Last Edition» πατέρας και γιος απολαμβάνουν το ηλιοβασίλεμα στην παραλία.